Dziennikarstwo – jako sztuka

Artykuły początkującej dziennikarki z Kazachstanu.


Listopad 13, 2017

Inny – wróg czy przyjaciel ?

 Relacja z debaty „Spór o Innego”

      Dyskurs inspirujący się ostatnią książką Kapuścińskiego „Ten Inny” – zbiór esejów na temat kim jest Inny, jak sobie z nim radzić i jak powinny wyglądać relacje z nim? Spotkanie z włoskim pisarzem Paolo Rumizem.  Poszukiwanie odpowiedzi na pytania: Jak traktować pojęcia: inność a wrogość? Jak walczyć ze stereotypem Innego? Jak być dziennikarzem w świecie wielokulturowym? Spotkanie z Innym jako wyzwanie XXI wieku.

      26 października  w ramach II Festiwalu Nauka Kultura Media im. Ryszarda Kapuścińskiego w Izabelinie odbyła się debata pod tytułem „Spór o Innego”. O godz. 10 uczestnicy debaty spotkali się w Sali Kolumnowej Wydziału Dziennikarstwa Informacji i Bibliologii UW przy ul. Bednarskiej 2/4.  Sala była przepełniona studentami oraz ludźmi interesującymi się, twórczością Kapuścińskiego. Przyszli oni w celu znalezienia odpowiedzi na pytania dotyczące inności. Kim jest Inny? Jak z nim radzić? Jak traktować pojęcia: inność a wrogość. Jak walczyć ze stereotypem Innego? Spotkanie z Innym jako wyzwanie XXI wieku. Jak być dziennikarzem w świecie wielokulturowym?

DSC_1444-min

Od prawe: dr Kamila Kamińska, dr Iwan Dmitrijevicz, Paolo Rumiz, dr Paulina Orłowska fot. RN

Podstawą główną do dyskursu stała jedna z ostatnich książek polskiego reportażysty „Ten Inny”.  Jest to zbiór esejów Ryszarda Kapuścińskiego, w którym opisał ideę „własnego Innego”. Jak okazuje się, wnioski, który wyciągnął z analizy ludzkiego zachowania na przestrzeni 15 lat, są wciąż aktualne.

Na początku wystąpił prodziekan prof. dr hab. Marek Jabłonowski, sprawujący opiekę naukową nad debatą.  Po słowie wstępnym red. Stanisław Zawiśliński, przedstawił  gościom głównych uczestników dyskusji, i po przybliżeniu myśli Kapuścińskiego o Innym zachęcił wszystkich obecnych do refleksji.

Na spotkanie byli zaproszeni red. Krzysztof Mroziewicz – były ambasador Polski w Indiach,  dziennikarz i tłumacz poezji Ryszarda Kapuścińskiego – Marek Kusiba oraz senegalski wokalista – Mamadou Diouf. Gościem specjalnym tego spotkania był włoski reporter, eseista i podróżnik Paolo Rumiz.

W rozmowie z dr Karoliną Brylską, dr Pauliną Orłowską oraz dr Ivanem Dmitrijeviciem włoski reporter opowiada o pierwszym spotkaniu z „cesarzem reportażu” oraz o jego  zaskoczonym wrażeniu. Kapuścińskiego przedstawił jako człowieka bardzo delikatnego, prostego  i nieśmiałego. – „Żeby nigdy nie zadawać pytania, tylko słuchać”  – to jest główna rzecz, której nauczył się od reportażysty. Mówi, że nawiązywanie przyjacielskiego kontaktu z ludźmi jest kluczem do pozyskiwania wszystkich informacji. W pracy dziennikarzy kontakt z ludźmi stoi niemalże na pierwszym miejscu. Kapuściński dobrze to rozumiał, więc zawsze był otwarty, wyrozumiały w stosunku do wszystkich: „Innych”, i „Swoich”. Inny w rozumieniu autora to przede wszystkim przyjazny, z konkretnym obliczem, z określonymi problemami życiowymi a jednocześnie otwarty na możliwość dokładniejszego poznania samego siebie człowiek.

Paolo Rumiz opowiedział jak pod wpływem wojny bałkańskiej zmieniało się jego życie. Wspominał swoje podróże do Bośni i Afganistanu podczas wojny oraz relacje z mieszkańcami tych krajów. Dla Paolo są oni też „Inni” i większość z nich już nie żyje, a jednak, mówił o nich jako o części siebie. „W mojej duszy mieszkają tysiące ludzi” – opowiada włoski reportażysta o osobach, których widział przez godzinę lub dwie, a  relacje z którymi uważa za bardzo ważne w swoim życiu.

Jedną z ważniejszych kwestii poruszonych na debacie było zrozumienie, to że inność i wrogość są pojęciami, które nie koniecznie muszą przeplatać się. Paolo Rumiz na pytanie jak walczyć ze stereotypem Innego, odpowiada: – „Trzeba zdementować populistyczny mechanizm konstruowania wroga. Żeby to zrobić trzeba wsłuchiwać się w strach ludzi”.  

Dr Paulina Orłowska wspominając Orianę Fallaci, podczas swego wystąpienia, wskazuje na odmienny stosunek do świata włoskiej dziennikarki w porównaniu do Kapuścińskiego. Polski dziennikarz zawsze starał się szukać tego, co łączy ludzi. Fallaci zaś odwrotnie tego, co dzieli.  I to właśnie ten dylemat wskazuje Orłowska. Musimy rozdzielać czy szukać porozumienia? To jest na tyle obszerny temat, że poszukiwanie konsensusu wydaje się nie możliwym.

Dlaczego „Ten Inny” ?

Nic dziwnego, że akurat ta książka posłużyła się inspiracją do dyskursu. We współczesnym świecie coraz więcej pojawia się narodów oraz społeczności o rosnącym poczuciu własnej, odrębnej wartości i znaczeniu. Proces dążenia do tego jest trudny i często staje się powodem konfliktów, dramatów, strat, a nawet wojen. Paolo Rumiz podczas swojej wypowiedzi wskazuje na to, że ludzie w Europie zapomnieli czym jest wojna. Uważa on to za zagrożenie, bo jak mówi: „… możemy docenić pokój tylko wtedy, gdy pamiętamy wojnę”.

DSC_1419-min

  wypowiedź Paolo Rumiz fot. RN

Rzeczywiście każdy ma swoje zdanie na temat inności, a ten dyskurs był dobrą szansą na jego wykazanie. Osobiście uważam postawę Kapuścińskiego wobec Innego za najlepsze rozwiązanie w wyzwaniu, które stawia nam XXI wiek. „Doświadczenie przebywania latami wśród dalekich Innych uczy mnie, że tylko życzliwość dla drugiej istoty może poruszyć w niej strunę człowieczeństwa” – tak mówił Ryszard Kapuściński opierając się na własnym doświadczeniu. Myślę, że warto wziąć pod uwagę poradę podróżnika.

 

autor: Regina Nowicka

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *